Artykuł opublikowany w kategorii:
Opatrzony hashtagiem
Electric
Electric to estetyka muzyczna zdominowana przez instrumenty wymagające wzmocnienia elektrycznego lub generujące dźwięk elektronicznie. To rewolucja, która rozpoczęła się w latach 30. i 40. XX wieku i fundamentalnie zmieniła krajobraz muzyczny – umożliwiła głośniejsze granie, nowe brzmienia, nowe gatunki. Electric music to muzyka nowoczesności, urbanizacji, technologii.
Electric to estetyka, która rozpoczęła fundamentalną rewolucję w muzyce XX wieku. Instrumenty elektryczne i elektroniczne umożliwiły niespotykaną dotąd głośność, nowe barwy oraz transformację samego procesu twórczego..,,, i o tym jest ten artykuł.
Obejrzyj playlistę
Gitara elektryczna, wynaleziona w latach 30. i skomercjalizowana przez Leo Fendera i Teda McCarty’ego (Gibson) w latach 50., to prawdopodobnie najbardziej wpływowy instrument XX wieku. Pozwoliła gitarzystom konkurować głośnościowo z sekcją dętą w big bandach. Umożliwiła rozwój rock and rolla – Chuck Berry, buddy Holly nie mogliby brzmieć tak, jak brzmieli, na gitarach akustycznych. Solidbody electric guitar (Fender Telecaster, Stratocaster, Gibson Les Paul, SG) stała się ikoną kulturową.
Bas elektryczny, wprowadzony przez Fendera w 1951 (Precision Bass), zrewolucjonizował sekcję rytmiczną. Kontrabasista mógł teraz grać równie głośno jak perkusista i gitarzysta. James Jamerson z Motown, Jaco Pastorius w jazzie fusion, Flea z Red Hot Chili Peppers – wykorzystali możliwości basu elektrycznego do stworzenia nowych języków muzycznych. Slap bass, tapping, chords na basie – techniki niemożliwe lub impraktyczne na kontrabasie.
Syntezatory i instrumenty elektroniczne to kolejny wymiar electric music. Od wczesnych Moogów i ARPów lat 60., przez analogowe polifoniczne synthy lat 70. i 80. (Prophet-5, Oberheim, Roland Jupiter-8), po cyfrowe workstations i software synthesizers dziś – syntezatory umożliwiły tworzenie dźwięków niemożliwych do uzyskania akustycznie. Wendy Carlos’s „Switched-On Bach” pokazał, że synthy mogą grać klasykę; Kraftwerk udowodnił, że mogą być fundamentem nowej muzyki.
Rock, w całej swojej różnorodności, jest gatunkiem fundamentalnie electric. Od The Beatles, The Rolling Stones, The Who lat 60., przez hard rock i metal lat 70. i 80., po alternative i indie rock współczesności – elektryczne gitary, bas i (często) elektryczne pianino lub syntezatory definiują brzmienie. Amplifikacja pozwala na głośność, która jest fizycznie odczuwana – koncerty rockowe to doświadczenie zarówno słuchowe, jak i cielesne.
Funk i disco wykorzystały electric instruments do stworzenia tanecznych groove’ów. Electric piano (Fender Rhodes, Wurlitzer) stał się charakterystyczny dla smooth jazz i fusion. Clavinet, elektryfikowany klawikord, to fundament funk keyboard (Stevie Wonder’s „Superstition”). Electric bass w połączeniu z syntezatorami basowymi (Moog Taurus) tworzyło masywne, taneczne fundamenty.
New Wave i synthpop lat 80. to apoteoza electric aesthetic. Syntezatory zdominowały produkcję – Depeche Mode, New Order, Pet Shop Boys, Duran Duran – ich muzyka była kompletnie electric, często z drum machines zamiast żywych perkusistów. MTV promowało wizualnie futurystyczne obrazy łączące się z futurystycznymi brzmieniami. To był dźwięk przyszłości, przynajmniej tak się wtedy wydawało.
Electric music w kontekście jazzowym (jazz fusion) to lata 70. – Miles Davis’s „Bitches Brew”, Weather Report, Return to Forever, Mahavishnu Orchestra. Electric piano, electric guitar z efektami, electric bass, syntezatory – jazz, tradycyjnie akustyczny gatunek, zaadaptował electric instruments i stworzył nowy język. Wielu purystów było oburzonych, ale młode pokolenie było zachwycone.
Podsumowanie - electric
Hip-hop i electronic dance music (house, techno, trance, dubstep) to gatunki niemożliwe bez elektryczności. Samplerry, drum machines (Roland TR-808, TR-909), syntezatory, komputery – cała infrastruktura produkcyjna jest electric/electronic. Producent w bedroom studio z laptopem może stworzyć track, który poruszy tysiące ludzi na dancefloorze – demokratyzacja produkcji muzycznej poprzez technologię electric/electronic.
Technologia wzmocnienia zmieniła również wokal. Mikrofony i systemy PA umożliwiły śpiewakom crooning – intymny, miękki styl wokalny (Bing Crosby, Frank Sinatra), który byłby niesłyszalny bez amplifikacji. Rock vocalists mogą krzyczeć do mikrofonów, wokaliści R&B mogą szeptać – amplifikacja daje kontrolę nad dynamiką.
Efekty elektryczne/elektroniczne – reverb, delay, chorus, flanger, phaser – stały się integralną częścią electric music. Dub reggae wykorzystuje echo i reverb jako instrument; shoegaze buduje ścianę dźwięku z gitarowych efektów; hip-hop manipuluje sampel przez pitch shift i time stretch. Technologia nie tylko wzmacnia dźwięk, ale go transformuje.
Filozoficznie electric music reprezentuje nowoczesność, urbanizację, technologiczny progress. Podczas gdy acoustic music kojarzy się z tradycją, naturą, autentycznością, electric music to przyszłość, miasto, konstrukt. Obie estetyki mają swoją wartość i miejsce w muzycznym uniwersum.