Uptempo

Uptempo to określenie tempa muzycznego, które wykracza poza średni zakres i nadaje utworowi energetyczny, dynamiczny charakter. Zazwyczaj mówimy o uptempo, gdy tempo przekracza 120 uderzeń na minutę (BPM – beats per minute), choć w różnych gatunkach muzycznych te granice mogą być różnie definiowane. W muzyce klasycznej odpowiednikiem byłyby oznaczenia takie jak Allegro czy Presto.

W muzyce popularnej uptempo utwory służą różnym celom. W pop i dance music szybkie tempo ma przede wszystkim funkcję energetyzującą – sprawia, że ludzie chcą tańczyć, poruszać się, czuć adrenalinę. Klasyczne discotheque hity z lat 70. takie jak „I Will Survive” czy „Le Freak” osiągały tempo 120-130 BPM, idealnie dopasowane do tańca disco. W latach 90. eurodance i techno poszły jeszcze dalej, często przekraczając 140 BPM.

Rock uptempo ma swój charakterystyczny charakter – to nie tylko szybkość, ale też energia instrumentów elektrycznych i agresywność wykonania. Punk rock praktycznie zdefiniował się poprzez szybkie tempo i proste, energetyczne riffy – utwory The Ramones czy Sex Pistols rzadko schodziły poniżej 150 BPM. Thrash metal poszedł jeszcze dalej, gdzie zespoły takie jak Slayer czy Metallica w swoich najszybszych utworach osiągają zawrotne 200+ BPM.

W hip-hopie uptempo utwory (często nazywane „hype tracks”) kontrastują z powolniejszym, bardziej „chillowym” tempem typowym dla gatunku. Artyści tacy jak Busta Rhymes czy Twista specjalizują się w szybkich flow na uptempo beatach, demonstrując techniczną wirtuozerię. Trap, mimo że często brzmi ciężko, operuje zazwyczaj w średnim tempie (130-150 BPM), ale poprzez użycie hi-hatów w szybkich podziałach (1/32 i 1/64) tworzy iluzję bardzo szybkiego tempa.

Muzyka elektroniczna taneczna wypracowała precyzyjne zakresy BPM dla różnych podgatunków: house (120-130 BPM), techno (130-150 BPM), drum and bass (160-180 BPM), hardcore (160-200+ BPM). Te tempa nie są przypadkowe – są starannie dobrane do specyficznych doświadczeń tanecznych i stanów emocjonalnych, które chcą wywoływać DJ-e i producenci.

Z psychologicznego punktu widzenia, szybkie tempo muzyki ma bezpośredni wpływ na nasz układ nerwowy – przyspiesza tętno, zwiększa wydzielanie adrenaliny, pobudza do działania. Dlatego uptempo muzyka jest popularna podczas treningów sportowych, w samochodzie (dla podtrzymania uwagi kierowcy) czy na imprezach. Jest to muzyka, która „dzieje się” – domaga się reakcji, nie pozwala pozostać biernym.